Kouronniñ a ra ar gweledigezh eus un dorn ront ha fin o telc'her un tamm râp-treid gwer treuzwelus ouzh ur seul dous-tre hag uvel. Ar gouloù naturel ha dous a ziskouez pegen aes hag efedus eo prederiañ ouzh hor treid er gér gant an ostilh modern-mañ. Alies e vez ankoueet kouronniñ hor seulioù, met gant ur râp gwer e teu da vezañ un drugar hag ur luskad dous evit ar c'hroc'hen. N'eus ket ezhomm da vont d'ur rann-pedikurañ evit kaout treid dous ha yac'h; un nebeud munutennoù er gér gant an ostilh reizh a zo trawalc'h evit degas ur santimant a skañvder hag a splannder d'ho seulioù.
Perak eo aet ar râp-treid gwer da vezañ ken brudet?
Ar râpoù gwer n'int ket hepken bravañ ostilhoù a c'heller kaout en hor c'habined-en em walc'hiñ, met galloudus ha dous int war un dro. Graet int e gwer temperet a-zoare, ar pezh a ro dezho ur badusted dispar ha perzhioù dreistgouzout. Ar c'houreien voutin eus ar gwer a vez kizellet en un doare mikro-metrek, ar pezh a dalvez n'hellont ket raskaat pe drafañ ar c'hroc'hen evel ma ra an ostilhoù metal kozh pe ar follennoù-raskañ paper.
Gant ur râp gwer, ar gwerz-kroc'hen marv a vez lamet en un doare dous-tre, tost evel ur poultr fin. Kement-mañ a vir ouzh ar c'hroc'hen da greskiñ en-dro en un doare garv ha dizingal. Ouzhpenn da se, ar gwer n'eo ket porosus tamm ebet. Ne c'hell ket an dourennoù, ar mikroboù pe ar loustoni en em zistrujañ warnañ, ar pezh a ra d'an ostilh-mañ bezañ unan eus ar re hiziunelañ ha dizaon a c'heller implijout er gér. Ur wech prenet, e c'hell badout e-pad bloavezhioù hep koll e efedusted.
Penaos implijout ar râp gwer evit un disoc'h dispar?
Evit kaout disoc'hoù heñvel ouzh ar re a vefe gwelet goude ur pedikur a-zoare, eo ret implijout ar râp gwer gant ur feson dous ha poellek. Unan eus brasañ madennoù an ostilh-mañ eo e c'hell bezañ implijet koulz war ur c'hroc'hen sec'h ha war ur c'hroc'hen gleb.
Setu ar pazennoù pennañ evit ur preder glân ha dous en ho ti:
- Gwalc'hiñ ha prientiñ: Gwalc'hit ho treid gant dour klouar. Ma kavit gwelloc'h lakaat ho treid en ur gibellad vihan e-pad un nebeud munutennoù, e vo aesoc'h c'hoazh lemel ar c'hroc'hen garv, met n'eo ket un redi strizh gant ar gwer.
- Lufrañ gant douster: Daspugnit ar râp gwer war ar seulioù hag ar lodennoù garv. Grit luskadoù dous, ront hag unvan. N'eo ket ret pouezañ re greñv; lezit uvelded ar gwer da labourat evitañ e-unan.
- Gwelet an disoc'h: Tremenit ho torn war ar c'hroc'hen evit gwelet ma 'z eo dous a-walc'h. Ma chom lodennoù garv c'hoazh, adkregit gant al lufrañ dous-tre.
- Gwalc'hiñ dindan dour: Ur wech echu al labour, gwalc'hit ho treid adarre evit lemel kement rannig kroc'hen marv a zo bet lamet gant ar râp.
Diwall d'ar c'hroc'hen: perak eo ret bezañ dous?
Ar seulioù a zo dindan ur pouez bras bemdez, hag o c'hroc'hen a zo tewoc'h eget hini lodennoù all eus ar c'horf. Goulskoude, m'en em emellit en un doare re ziaes pe re garv, e c'hell ar c'hroc'hen en em zifenn en ur galediñ c'hoazh muioc'h. Setu perak eo ken pouezus dibab ur râp gwer hag a labour gant douster.
Ar raskañ re grefn a c'hell krouiñ mikro-gloaziadennoù hag a gasfe d'ur santimant a ruzder pe a gizidigezh vras. Gant ar râp gwer, e virer ouzh an droug-se dindan ur preder e-giz ur ritual plijus evit ho spered hag ho korf. Tra walc'h eo ober gant ar preder-mañ ur wech ar sizhun pe ur wech bep div sizhun evit mirout ouzh ar seulioù a vezañ re sec'h pe da grapat.
An hidratasion: an alc'hwez evit seulioù flour e-pad pell
Goude bezañ lamet ar c'hroc'hen marv, e chom ar gwerzh-kroc'hen nevez prest da zegemer kement preder a vo roet dezhañ. Kement-mañ eo ar mare dispar evit lakaat ur girem dous ha pinvidik war an treid. Dibabit ur girem naturel, hep elfennoù re gemik, evel an amann shea, an eoul alamand dous pe an eoul kraon-kokoz. An elfennoù naturel-mañ a skoazell da virout an dour e-barzh ar c'hroc'hen hag a ro dezhañ ur floureg dispar e-pad meur a zeiz.
Evit ur preder donoc'h c'hoazh, e c'hellit lakaat ur girem tew war ho treid a-raok mont da gousket ha gwiskañ loeroù koton evit an noz. An deiz war-lerc'h e vo ho treid ken dous hag re ur babig.
Penaos dizarbenn hag adaozañ ho râp gwer?
Evit mirout ho râp gwer e-pad pell ha dindan ur stad glân-tre, eo ret prederiañ gantañ goude pep implij. A-drugarez d'e zanvez lufret ha nann-porosus, eo trawalc'h e walc'hiñ dindan dour tomm gant un tamm soavon dous. Gallout a rit implijout ur vrousig evit lemel ar poultr kroc'hen bihan a c'hellfe bezañ chomet er c'houreien gwer.
Goude bezañ bet gwalc'het, lezit ar râp da sec'hañ en un doare naturel war ur serviedenn glân pe lakaat anezhañ en e sac'had gwareziñ. Gant ar preder simpl-mañ, ho râp gwer a chomo evel nevez e-pad bloavezhioù, o kinnig deoc'h bep gwech ur preder dous, ekologel hag ekonomikel-tre.
