Gant ar feson simpl ha nesañ d'an natur, fardañ maskloù dremm diwar blant a zo un doare dous-tre da gempenn ha da skoazellañ ar c'hroc'hen bemdez. War un daol goad sklerijennet gant ar goulou naturel, e weler alies taolennoù brav eus al liorzhouriezh kinklet gant louzoù sec'h, listri brikolaj kerañmek leun a zourennoù aour pe wer, ur broust vunut ha lien lin dous. Ar skeudenn-mañ a ziskouez mat pinvidigezh an dourgwenviñ hag an hirdreuzadurioù a c'heller implijout evit krouiñ ur ritual kened dous ha naturel er gêr. Gant ur maskl plant fardet mat e c'heller degas d'ar c'hroc'hen muioc'h a sklerijenn hag a dousder hep implijout produioù kimiek goullo.
Dourgwenviñ hag hirdreuzadurioù: diazezoù ar kened naturel
Ar fardañ maskloù plant a grog a-raok pep tra gant dibab an dourenn a vo implijet evit lakaat ar poultr pe ar pri da vezañ ur paste dous. An dourgwenviñ (pe infuzion) hag an hirdreuzadurioù (pe macerat) a zo daou zoare disheñvel met ken talvoudek evit tennañ ar gwellañ eus vertuzioù ar plant.
Evit fardañ un dourgwenviñ, e vez skuilhet dour bervet war ar plantennoù sec'h. Lakaet e vez ur golo warno e-pad dek pe pemzek munutenn evit mirout an eolioù a-bouez da nijal kuit. Goude-se e vez silet an dourenn gant un tamm lien pe ur silit dous. An dour-mañ, leun a livioù hag a blijadur naturel, a rank bezañ implijet buan peogwir n'eus mirer ebet ennañ hag e c'heller kemmañ e dousder gant an amzer.
An hirdreuzadur, diwar an tu all, a c'hell bezañ graet gant dour pe gant un eol naturel evel eol dous-kraoñ-mandegez pe eol olivez. Lakaet e vez ar plantennoù da repoziñ en dourenn e-pad meur a zevezh pe meur a sizhunvezh en ul lec'h teñval ha klouar. An eol a zeu da vezañ pinvidik-tre e lestr kerañmek pe gwer, hag a c'hell servijout evel diaz evit ur maskl dous-tre evit ar c'hroc'hen sec'h ha dous.
Dibab ar plantennoù hervez doare kroc'hen pep hini
Pep kroc'hen en deus e ezhommoù dezhañ e-unan. Evit fardañ ur maskl diogel ha pourvezer, eo ret dibab plantennoù a glot mat gant ho feson kroc'hen:
- Evit ar c'hroc'hen dous ha tener: Ar gamilh hag ar c'halendula a zo plant eus ar re wellañ. Sikour a reont da sioulaat ar c'hroc'hen dous hag a ro dezhañ un debron dous hag ur gwarez naturel d'an dremm.
- Evit ar c'hroc'hen mesket pe eolek: Al lavant hag ar roz-mor a zo plijus-tre peogwir e sikouront da naetaat ar c'hroc'hen hep e sec'hañ. Reizhañ a reont an eol naturel hag e degasont ur freskadurezh vras.
- Evit ar c'hroc'hen sec'h: Ar rozenn ruz pe ar plantennoù evel al linoù a zo dispar evit degas dourennoù dous d'ar c'hroc'hen, o reiñ muioc'h a wevnder dezhañ.
Penaos fardañ ar maskl dremm er gêr gant surentez
Goude bezañ dibabet hag aozet an dourenn blant, e ranker he meskañ gant un diaz dourennek pe zolennel. Ar pri naturel (pri gwen, glas pe ruz) pe ar poultr kerc'h fin a zo diazezoù dispar.
En ur skudell vihan kerañmek, meskit ur loaiad eus an diaz dibabet (da skouer, pri gwen dous) gant un tamm dourgwenviñ klouar pe un nebeud takennoù hirdreuzadur eol. Implijit ur loa goad pe blastik, rak ar pri a goll e vertuzioù ma vez stok ouzh an metal. Meskit mat evit kaout ur paste koant, aes da astenn war an dremm met hep bezañ re redel.
Ma plij deoc'h e c'hellit degas un tamm mel naturel d'ar meskad. Ar mel a zo anavezet evit e berzhioù dourañ ha gwareziñ, hag a ra d'ar maskl bezañ c'hoazh dousoc'h ha kremegoc'h evit an dremm.
Gwareziñ ha garloniñ an tamm kerañmek
Ur poent pouezus-tre a zo d'ober gant ar gwarez-yec'hed pa farder maskloù er gêr. Peogwir n'eus mirer kimiek ebet en dourgwenviñ pe er pri naturel, e ranker bezañ siriuz-tre gant ar yec'hedouriezh. Pep lestr kerañmek pe gwer implijet a-raok, evel ar loaioù hag ar broust, a rank bezañ gwalc'het mat gant dour tomm ha savon, ha sec'het a-zoare gant ul lien lin naet. Ma chom ur goulloennad dour e-barzh an hirdreuzadur eol, e c'hell lakaat al louzoù da vreinañ. Neuze eo ret implijout plantennoù sec'h penn-da-benn evit an hirdreuzadurioù eolek, ha n'eo ket plantennoù glas fresk a zo leun a zour enno.
Kuzulioù evit un arloañ diogel ha dous
Evit ma vo ar ritual-mañ ur mare a blesour hag a surentez, ez eus reolennoù simpl da heuliañ:
- Ober un taol-arnod kroc'hen: A-raok lakaat ar maskl war ho dremm a-bezh, lakaat un tammig bihan anezhañ war diabarzh ho poñs pe ho chouk-gouzoug. Gortozit un nebeud eurioù evit bezañ sur n'eus ruzder pe reactions ebet.
- Naetaat an dremm: Lakaat ar maskl bepred war ur c'hroc'hen naet ha sec'h. Arloañ ar paste dous gant ur broust dous pe gant ho bizied, en ur ziwall ouzh tro-dro an daoulagad hag ar gweuzioù.
- Chom hep lezel ar maskl da sec'hañ penn-da-benn: Ma 'z implijit pri, na lezit ket anezhañ da sec'hañ ken e tregernio ho kroc'hen. Skuilhit un tamm dour-gwenviñ warnañ ma tallez da sec'hañ re dornik, evit mirout muioc'h a c'hlebder.
- Gwalc'hiñ gant dour klouar: Goude dek pe pemzek munutenn, gwalc'hit ho dremm gant dour klouar en ur ober fiñvadennoù kelc'hiek dous. Sec'hit ho kroc'hen gant ul lien lin dous hep frotañ.
Ar ritual naturel-mañ, graet en un doare reoliek met dous, a sikouro ho kroc'hen da gavit ur c'hasted hag un dudi a-zoare, e-kesk kened ha doujañs ouzh an natur.
